พิธีกรรมการไหว้ครูหนังใหญ่

บ้านเก่าเล่าเรื่อง ตลาดบางหลวง ตั้งขึ้นโดยอาจารย์ชาลี ศรีพุทธาธรรม นำเสนอวิถีชีวิตเรื่องราวและประเพณีวัฒนธรรมของท้องถิ่นบางหลวง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นคนจีนอพยพมาจากเมืองกว่างตง (กวางตุ้ง) ตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น คนจีนที่บางหลวงประกอบด้วยจีน 3 กลุ่ม กลุ่มแรกคือเจ๊กตลาด เป็นคนจีนที่ทำอาชีพค้าขายในตลาด กลุ่มสองคือเจ๊กไร่ เป็นคนจีนที่ทำการเกษตร ส่วนกลุ่มสามคือ เจ๊กโรงหมู เป็นคนจีนที่เลี้ยงหมูและฆ่าหมูเป็นอาชีพ ในอดีตเมื่อเส้นทางสัญจรหลักคือ แม่น้ำ ตลาดบางหลวงเป็นชุมชนที่มีทั้งผู้คน และสินค้ามากมาย ขึ้นลงท่าเรือไม่เคยขาด แม้ปัจจุบันการสัญจรและขนส่งทางน้ำลดน้อยถอยลงแล้ว แต่ความรุ่งเรืองของตลาดเก่าในอดีตก็ยังคงมีให้เห็นจากบ้านไม้ 2 ชั้นที่เคยเปิดเป็นร้านค้า ร้านขายทอง ร้านตีเหล็ก ร้านทำฟัน ร้านขายยา วิกหนัง หรือแม้แต่โรงฝิ่น ปัจจุบันร้านเหล่านี้บางร้านก็ยังคงเปิดให้บริการอยู่

ก่อนการแสดงจะต้องมีพิธีไหว้ครู วงดนตรีปี่พาทย์จะบรรเลงโหมโรงขณะทำพิธีเรียกพิธีเบิกหน้าพระ ต่อจากนั้นจะเป็นการแสดงชุดเบิกโรงนิยมเล่นตอนจับลิงหัวค่ำ มีตัวหนังที่แสดงคือ ลิงขาวและลิงดำ ลิงดำชอบก่อความวุ่นวายและสร้างความเดือดร้อน ก่อการทะเลาะวิวาท ลิงขาวจะเป็นผู้คอยตักเตือน แต่ลิงดำไม่รับฟังคำสั่งสอนลิงขาว จึงจับลิงดำมัดและพาไปเฝ้าพระฤาษี พระฤาษีจึงตักเตือนสั่งสอนให้แก้ไขปรับปรุงตัวใหม่ และให้ลิงขาวแก้มัด ทั้งสองจึงอยู่เป็นเพื่อนที่ดีต่อกัน ซึ่งการเล่นเบิกโรงนี้เป็นการเรียกคนดู เพราะเสียงปี่พาทย์จะเร้าใจ เพลงเชิดทำให้เกิดความคึกคัก บทเจรจาที่ตลกทำให้เกิดความครึกครื้น ในขณะเดียวกันก็แฝงไปด้วยคำสอนข้อคิด คติธรรม ความดีย่อมชนะความชั่ว หลังจากจบชุดเบิกโรงจะเป็นการแสดงชุดใหญ่ นิยมแสดงเรื่องรามเกียรติ์ในตอนต่างๆ

ข้อมูลพิพิธภัณฑ์ https://db.sac.or.th/museum/museum-detail/434